UPUZUN ARTAUD ─░├ç─░N KIPKISA KONU┼×MA     


                                                                                                     
 ArtaudÔÇÖnun ├ža─čda┼č tiyatroda yaratmak istedi─či yeni bir dil niyeti, yani uzam─▒n ┼čiirini yakalamay─▒ hedeflemesi, ger├žeklikle temsil ili┼čkisi yaratan, rasyonalitenin kurallar─▒na g├Âre olu┼čan bir dille de─čil, hem oyuncunun hem de seyircinin ortakla┼ča yaratt─▒─č─▒ yeni bir beden diliyle m├╝mk├╝nd├╝r.

 Bu bak─▒mdan Artaud mevcut/verili tiyatronun ├Âzelliklerini y─▒k─▒p yerine oyuncunun merkezde oldu─ču, rit├╝elistik ├Â─čelerin sahneye ta┼č─▒nd─▒─č─▒, b├╝y├╝sel bir atmosferin olu┼čturuldu─ču sahne dilini yarat─▒r. Seyircinin anlam ve i┼člevi de─či┼čir. Yani tutarl─▒ bir ├Âyk├╝s├╝ ve karakterleri olan tiyatroyu izlemeye al─▒┼čm─▒┼č seyircinin i┼či zorla┼č─▒r. Al─▒┼č─▒k olunan─▒n tersine, bir anlam bulamadan, kendi i├žsel yolculu─čuyla kendinin de etkin bir bi├žimde d├óhil oldu─ču bir tiyatro vard─▒r seyircinin kar┼č─▒s─▒nda. 

 Seyircinin g├Ârevi de─či┼čmi┼čtir. Sahneye ├ž─▒kan oyuncu art─▒k seyirci ile birliktedir. Oyuncu ├Ânceden haz─▒rlanm─▒┼č bir kurgunun i├žinde de─čil, ÔÇś┼čimdi ve o anÔÇÖ kendini hem kendisiyle hem de seyirciyle olu┼čan al─▒┼čveri┼če b─▒rak─▒r. Oyuncu bir karakterden ├Âte, yani bir temsil ki┼čisinden ├Âte par├žalanm─▒┼č ┼čey(ler)dir.

 ArtaudÔÇÖnun yapmak istedi─či ┼čey seyirciyle b├╝t├╝nsel bir kucakla┼čma ve kavray─▒┼čla etkile┼čim i├žine girmektir. Bunun i├žin rasyonalitenin zincirlerini at─▒p ┼čiddet arac─▒l─▒─č─▒yla kendiyle y├╝zle┼čmelidir ki ar─▒nma ger├žekle┼čebilsin. Bu da NietzscheÔÇÖnin hakikati arama edimindeki alana, insan─▒n kendine ve metafizik olana ├žekilme iste─čiyle denk d├╝┼čer.  Her ikisi de rit├╝ellerle bu edimi ve sa─čaltmay─▒ ger├žekle┼čtirir.
 
ArtaudÔÇÖnun tiyatrosundaki ┼čiddet yoluyla sa─čalt─▒m, Bat─▒ÔÇÖn─▒n d├╝┼č├╝nce d├╝nyas─▒ ile k├╝lt├╝r├╝ne kar┼č─▒ bir tav─▒rd─▒r da. Yani onun ├žabas─▒ Bat─▒ÔÇÖn─▒n eril ve dil merkezli bak─▒┼č─▒na ket vurmak ve o yap─▒y─▒ par├žalamakt─▒r. Bu nedenle Bat─▒ÔÇÖn─▒n d├╝┼č├╝nce d├╝nyas─▒n─▒n yerine etkilendi─či Bali tiyatrosunu ├Ârnek al─▒r. Veba gibi bir hastal─▒─č─▒n (┼čiddetin) bu d├╝zeni, mevcut tiyatro anlay─▒┼č─▒n─▒ yerinden edece─čini hem s├Âyler hem uygular. 
@